افراک: آژانس تبلیغات آنلاین - در زمان اختلال اینترنت چطور وب سایت را فعال نگه داریم؟
در روزهای اخیر، قطعی حدود دو هفتهای و ناپایداری اینترنت نشان داد که همچنان احتمال اختلال در اتصال وجود دارد. با توجه به اینکه امکان تکرار این شرایط وجود دارد، از همین حالا باید فکری برای فعال نگه داشتن سایت در زمان قطعی اینترنت بکنید. طبق اعلام وزیر ارتباطات، اختلالات و قطعی اینترنت روزانه 500 میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال، کسبوکارهای آنلاین و سایتها ضرر میزند؛ اما خوشبختانه، روشهایی مثل GEO DNS، داشتن دامنه بینالمللی و همکاری با شرکتهای هاستینگ با پشتیبانی قوی برای حل این مشکل وجود دارند. در این راهنما از مجله افراکبه این موضوع میپردازیم که چطور سایت را در زمان قطعی اینترنت بالا نگه داریم.
محدودیتهای اختلالات اینترنت در ایران
اختلالات اینترنت در ایران معمولاً ناگهانی، مقطعی و با الگوهای متفاوتی رخ میدهند؛ اما یک ویژگی مشترک دارند: اینکه احتمال رخ دادن آنها همیشه وجود دارد. در بسیاری از اختلالات اخیر مثل دیماه 1404، کاربران فقط به وبسایتهایی دسترسی داشتند که سرور یا هاستشان در داخل کشور بود؛ درحالیکه سایتهای دارای هاست خارجی عملاً از داخل ایران غیرقابل دسترس شدند. این وضعیت باعث شد که بسیاری از کسبوکارها، حتی با وجود فعالبودن کامل سایت از نظر فنی، کاربرانشان را از دست دهند.
در جدول زیر، محدودیتهای اصلی اختلال یا قطعی اینترنت در کشور و نتایج آنها را میبینید:
| نوع محدودیت اینترنت | چه اتفاقی میافتد؟ | نتیجه برای وبسایتها |
| قطع دسترسی به اینترنت بینالملل (شرایط اینترنت ملی) | ارتباط کاربران داخلی با سرورهای خارج از کشور قطع میشود. | سایتهای با هاست خارجی از داخل ایران (با آی پی ایران) در دسترس نیستند. |
| اولویتدهی به دیتاسنترهای داخلی | مسیر ترافیک به سمت سرورهای داخل کشور هدایت میشود. | سایتهای هاست داخلی (با دامنه ir) بدون مشکل لود میشوند. |
| اختلال در DNSهای عمومی | برخی DNSهای بینالمللی پاسخ نمیدهند | دامنه سایت Resolve نمیشود. |
| فیلترینگ مقطعی یا هوشمند | روی پروتکلها یا مسیرهای خاص، محدودیت وجود دارد. | افت شدید دسترسی؛ خطاهای نامشخص برای کاربران (IP ایرانی) ظاهر میشوند. |
روشهای فعال نگه داشتن سایت در زمان اختلالات
برای فعال نگه داشتن سایت در زمان قطعی اینترنت، زیرساخت وب را طوری طراحی کنید که با شرایط مختلف، سازگار شود. بهترین راهکار برای حفظ دسترسی سایت و تقویت زیرساخت، روشی است که ابتدا کاربران داخلی را پوشش دهد؛ علاوهبراین باید دسترسی کاربران خارجی و رباتهای موتورهای جستوجو هم حفظ شود.
در ادامه، مهمترین و کاربردیترین روشها را برای آنلاین ماندن سایت در زمان اختلال اینترنت بررسی میکنیم:
۱. استفاده از GEO DNS برای دسترسی به سایت در زمان قطع اینترنت
جئو دیاناس (GEO DNS) یا DNS مبتنیبر موقعیت جغرافیایی (Geographic DNS)، بهترین روش برای هدایت ترافیک براساس IP است؛ به خصوص در زمان اختلالات اینترنت. در این روش، سیستم DNS با شناسایی موقعیت جغرافیایی کاربر (بر اساس IP)، تصمیم میگیرد، درخواست او به کدام سرور هدایت شود.
برای درک بهتر، فرض کنید که وبسایت شما دارای دو سرور است؛ یکی داخل ایران و دیگری خارج از کشور. در زمان اختلال اینترنت بینالملل، کاربری که از داخل ایران وارد سایت میشود، خودکار به سرور داخلی متصل میشود؛ بنابراین، سایت را بدون قطعی مشاهده میکند. در نقطه مقابل، کاربران خارج از ایران و رباتهای موتور جستوجو مثل Googlebotها به سرور خارجی هدایت میشوند؛ بهاینترتیب، هم دسترسی کاربران داخلی حفظ میشود و هم سئو و ایندکس سایت به مشکل برنمیخورند.
در مقاله نحوه راه اندازی Geo DNS گفتیم که برای انجام Geo-Routing (مسیریابی جغرافیایی) برای سایتتان، باید اینگونه جلو بروید:
- ابتدا یک سرور داخلی و یک سرور خارجی برای سایت تهیه کنید.
- سپس DNS دامنه را روی سرویسی قرار بدهید که از GEO DNS پشتیبانی میکند.
- حالا قوانین هدایت ترافیک تعریف میشوند؛ با این کار، کاربران داخل ایران به سرور داخلی و کاربران خارج از ایران و رباتهای جستوجوگر به سرور خارجی متصل شوند.
- در ادامه، تنظیمات تست و مانیتور میشوند تا سرورها و مسیرها در زمان اختلال اینترنت، بهدرستی کار کنند.
درنهایت در صورت بروز اختلال اینترنت، مسیر جایگزین کاملاً خودکار فعال میشود؛ خدمات GEO DNS را میتوان از طریق شبکههای ارائهدهنده این خدمات چه در ایران و چه در سطح بینالمللی تهیه کرد.
۲. تهیه هاست از شرکت هاستینگ با پشتیبانی قدرتمند
در زمان اختلال، سرعت واکنش تیم فنی سایت اهمیت سرنوشتسازی دارد. شرکتهای هاستینگ حرفهای این قابلیت را دارند که مسیرهای جایگزین یا مهاجرت موقت سرور را در کوتاهترین زمان و با تنظیمات DNS انجام دهند. پشتیبانی ۲۴ ساعته، تجربه مواجهه با اختلالات قبلی و ارائه راهکارهای اضطراری از ویژگیهایی هستند که شرکتهای هاستینگ حرفهای دارند.
۳. استفاده از شبکه CDN
شبکه CDN یا Content Delivery Network، با توزیع محتوا روی سرورهای مختلف در نقاط جغرافیایی متفاوت، باعث افزایش دسترسی به سایت میشود. در شرایط اختلال اینترنت، اگر یکی از مسیرهای سایت دچار مشکل شود، CDN از مسیر یا نود جایگزین استفاده میکند. البته میزان تأثیرگذاری شبکه CDN به نوع اختلال و محل سرورهای آن هم بستگی دارد؛ اما اگر آن را با GEO DNS ترکیب کنید، یک لایه دسترسی اضافهتر به سایتتان ایجاد میشود.
نحوه عملکرد CDN اینگونه است:
- ابتدا کاربر درخواست دسترسی به وبسایت شما را ارسال میکند.
- سپس، این درخواست به نزدیکترین نود CDN از نظر جغرافیایی هدایت میشود.
- در ادامه، محتوای کششده سایتتان از همان نود به کاربر تحویل داده میشود.
- اگر محتوای موردنظر روی نود موجود نباشد، CDN آن را از سرور اصلی دریافت و ذخیره میکند؛ در صورت بروز اختلال در یکی از نودها یا مسیرها درخواست به نود سالم جایگزین منتقل میشود.
با کمک این روش، تا زمان تبدیل اینترنت ملی به جهانی، فشار روی سرور اصلی کاهش مییابد.
۴. استفاده از هاست داخلی (مناسب کسبوکارهای با بازار هدف فقط ایران)
این روش فقط برای کسبوکارهایی مناسب است که بازارِ هدف آنها کاملاً داخلی است. با استفاده از هاست داخل کشور در زمان قطع اینترنت بینالملل، سایت همچنان برای کاربران ایرانی در دسترس باقی میماند. نقطه ضعف اصلی این روش آن است که کاربران خارجی و رباتهای موتور جستوجو به سایت دسترسی ندارند؛ همین موضوع میتواند، به بهینهسازی سئو سایت (SEO) و حضور بینالمللی سایت آسیب بزند.
نکته مهم درباره امنیت سایت و دسترسی
حتماً حداقل یک روش فعال داشته باشید که دسترسی سایت را برای کاربران داخلی در هر شرایطی حفظ کند؛ این موضوع برای فعال نگهداشتن سایت در زمان قطعی اینترنت، مهم است. ترکیب GeoDNS با یک سرور داخلی و یک سرور خارجی، امنترین و حرفهایترین راهکار محسوب میشود؛ زیرا هم کاربران داخل ایران بدون قطعی به سایت دسترسی دارند و هم رباتهای گوگل و کاربران بینالمللی سایت را مشاهده و ایندکس میکنند. به این ترتیب مشکلی برای سئو سایتتان پیش نمیآید.
در تاثیر قطعی اینترنت بر سئو سایت مجموعهای از راهکارهای عملی را آوردهایم تا در این زمان از نو ایندکس شدن و افت رتبه صفحات سایتتان جلوگیری کنید.
اقدامات کلی برای حفظ دسترسی سایت در شرایط بحرانی
در زمان اختلالات اینترنت یا شرایط بحرانی، فقط داشتن زیرساخت فنی کافی نیست و نحوه آمادگی و واکنش کسبوکار هم مهم است. اقداماتی که از قبل برنامهریزی و اجرا شده باشند، از تبدیل یک اختلال موقت به یک بحران جدی جلوگیری میکنند؛ درنتیجه، باعث میشوند که سایت با کمترین آسیب به فعالیت خودش ادامه دهد.
علاوهبر تکنیکهای دسترسی به سایت در زمان قطع اینترنت، این 5 اقدام مهم را هم در نظر داشته باشید:
✔️ تهیه بکاپ روزانه و منظم از سایت
گرفتن نسخه پشتیبان از فایلها، دیتابیس و تنظیمات سایت، اولین و مهمترین اقدام پیشگیرانه برای بازیابی اطلاعات سایت است. در شرایط بحرانی، فول بکاپ به شما این امکان را میدهد که در کوتاهترین زمان، سایت را روی سرور جایگزین بازیابی کنید.
✔️ مستندسازی تنظیمات فنی و دسترسیها
داشتن مستندات کامل از تنظیمات DNS، سرورها، CDN، پنل دامنه و اطلاعات دسترسی، باعث میشود که در زمان بحران سردرگم نشوید. با کمک این مستندات، تغییرات لازم بدون خطا و اتلاف وقت انجام میشوند؛ حتی اگر تیم فنی اصلی در دسترس نباشد.
✔️مانیتورینگ مداوم وضعیت سایت
با استفاده از ابزارهای مانیتورینگ برای بررسی آپتایم، سرعت و دسترسی سایت از داخل و خارج کشور، اکثر اختلالات خیلی زود شناسایی میشوند. هرچه تشخیص مشکل زودتر انجام شود، احتمال جلوگیری از خسارتهای بزرگتر بیشتر است.
✔️ داشتن سناریوی جایگزین برای میزبانی سایت
از قبل مشخص کنید که در صورت از دسترس خارج شدن سرور اصلی، سایت روی چه زیرساختی بالا بیاید. این سناریو میتواند، شامل سرور داخلی، سرور خارجی یا ترکیبی از هر دو با GEO DNS باشد؛ درمجموع، همین سناریو است که جلوی تصمیمگیریهای عجولانه را در لحظه بحران میگیرد.
✔️ ارتباط شفاف با کاربران سایت
در شرایط اختلال، از شبکههای اجتماعی داخلی، ایمیل (در صورت باز بودن)، ارسال SMS یا گذاشتن پیام در سایت، به کاربران اطلاع دهید؛ با این اقدام مهم، اعتماد آنها تا حد زیادی حفظ میشود. وقتیکه کاربران بدانند، مشکل سایت موقتی است و فعالانه در حال مدیریت آن هستید، همراهی بیشتری از خودشان نشان میدهند.
بهترین روش برای فعال نگه داشتن سایت در زمان قطعی اینترنت کدام است؟
مطالعه کردید که اختلالات اینترنت در ایران تا چه اندازه دسترسی داخلی و خارجی را تحتتأثیر قرار میدهند؛ بنابراین، حالا میدانید که انتخاب زیرساخت اشتباه، باعث از دسترس خارج شدن کامل سایت میشود. روشهایی مثل هاست داخلی، CDN، انتخاب درست دامنه و همکاری با هاستینگ معتبر هرکدام بخشی از راهحل هستند، اما کاملترین و امنترین گزینه، استفاده صحیح از GEO DNS به همراه سرور داخلی و خارجی است. با استفاده از GEO DNS همراه با سرورهای داخلی و خارجی، دسترسی کاربران داخل ایران حفظ میشود؛ از طرفی، کاربران خارجی و رباتهای موتور جستوجو هم بدون مشکل به سایت دسترسی پیدا میکنند.
اگر شما تجربه، نظر یا راهکار بهتری برای در دسترس بودن سایت در زمان قطعی اینترنت دارید، برایمان بنویسید؛ خوشحال میشویم زیر همین مطلب در مجله افراک با ما و سایر کاربران به اشتراک بگذارید!
سوالات متداول
خیر؛ هاست ایرانی فقط دسترسی کاربران داخل ایران را تضمین میکند و کاربران بینالمللی و رباتهای گوگل به سایت دسترسی ندارند.
با هدایت رباتهای موتور جستوجو به سرور خارجی، مراحل ایندکس و رتبهگیری سایت بدون اختلال ادامه پیدا میکند.
Dual Hosting بهمعنای میزبانی همزمان یک وبسایت روی دو سرور مجزا، معمولاً یک سرور داخل ایران و یک سرور خارج از کشور است. در این مدل، بسته به شرایط دسترسی یا موقعیت جغرافیایی کاربر، یکی از سرورها فعال میشود. روش Dual Hosting بهتنهایی یک راهکار کامل نیست؛ اما مکمل GEO DNS است.
نظر کاربران
نظرات و سوالات خود را با ما مطرح کنید